3.1 වෘත්තීය මාර්ගෝපදේශ සංකල්පය

3.1 වෘත්තීය මාර්ගෝපදේශ සංකල්පය

3.1.1 හැඳින්වීම

වෘත්තීය මාර්ගෝපදේශනය යනු යම් පුද්ගලයෙකුට (විශේෂයෙන්ම පාසල් වියේ පසුවන හෝ තාරුණ්‍යයේ පසුවන දරුවෙකුට) තමාගේ සහජ දක්ෂතා, කුසලතා, උනන්දුව සහ පෞරුෂත්ව ලක්ෂණ නිවැරදිව හඳුනාගෙන, ඒ උපරිම දක්ෂතාවලට ගැළපෙන සහ රැකියා වෙළෙඳපොළේ ඉල්ලුමක් පවතින වෘත්තියක් හෝ ජීවනෝපායක් තෝරා ගැනීමටත්, එම ඉලක්කය කරා ළඟාවීම සඳහා අධ්‍යාපනික හා ප්‍රායෝගික සුදුසුකම් සපුරා ගැනීමටත් ක්‍රමවත්ව ලබාදෙන මඟ පෙන්වීමේ ක්‍රියාවලියයි[cite: 2]. මෙය හුදෙක් "රැකියාවක් සොයා දීම" පමණක් නොව, පුද්ගලයෙකුගේ සමස්ත ජීවිතයම සාර්ථක කරවන මනෝවිද්‍යාත්මක හා අධ්‍යාපනික සංකල්පයකි[cite: 2].

මෙම සංකල්පය ප්‍රධාන වශයෙන් අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් බැඳුණු පියවර තුනක් මත පදනම්ව ක්‍රියාත්මක වේ[cite: 2]:

• ස්වයං අවබෝධය (Self-Awareness): ශිෂ්‍යයා තමා කවුදැයි මුලින්ම වටහා ගැනීම සහ තමා සතු සහජ දක්ෂතා, විශේෂ කුසලතා, කැමති විෂය ක්ෂේත්‍ර (Interests) සහ පෞරුෂත්වය පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා ගැනීම[cite: 2].
• රැකියා ලෝකය පිළිබඳ අවබෝධය (Awareness of the World of Work): වර්තමාන සහ අනාගත රැකියා වෙළෙඳපොළේ පවතින වෘත්තීය අවස්ථා, විවිධ රැකියා වර්ග, ඒවායේ ස්වභාවය, අවශ්‍ය වන අධ්‍යාපනික හා වෘත්තීය සුදුසුකම් මෙන්ම උසස් අධ්‍යාපන ආයතන පිළිබඳ පුළුල් දැනුමක් ලබා දීම[cite: 2].
• ගැළපීම සහ තීරණ ගැනීම (Matching and Decision Making): ඉහළ පියවර දෙක උපයෝගී කරගනිමින්, තමාගේ දක්ෂතාවලට වඩාත්ම ගැළපෙන වෘත්තීය ඉලක්කය තීරණය කර, ඒ සඳහා යා යුතු අධ්‍යාපනික මාර්ගය (Career Path) සැලසුම් කිරීම[cite: 2].

3.1.2 අරමුණු හා පරමාර්ථ

වෘත්තීය මාර්ගෝපදේශනයක් ලබා දීමෙන් අපේක්ෂා කරන මූලික අරමුණු සහ කාර්යභාරයන් පහත පරිදි වේ[cite: 2]:

• ස්වයං හැකියා පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා දීම: සිසුන් තුළ පවතින සහජ දක්ෂතා, උනන්දුව, අභිරුචිය, පෞරුෂ ලක්ෂණ සහ දුර්වලතා පිළිබඳව විද්‍යාත්මකව හා ප්‍රායෝගිකව අවබෝධයක් ඇති කිරීම[cite: 2].
• රැකියා ලෝකය පිළිබඳ යාවත්කාලීන දැනුම ලබා දීම: දිනෙන් දින වෙනස් වන ගෝලීය හා දේශීය රැකියා වෙළෙඳපොළ, නවීන වෘත්තීය ක්ෂේත්‍ර (කෘත්‍රිම බුද්ධිය, තොරතුරු තාක්ෂණය, හරිත රැකියා) සහ සාම්ප්‍රදායික රැකියාවල පවතින විපර්යාසයන් පිළිබඳ නිවැරදි චිත්‍රයක් ලබා දීම[cite: 2].
• නිවැරදි තීරණ ගැනීමේ හැකියාව වර්ධනය කිරීම: දෙමාපියන්ගේ හෝ මිතුරන්ගේ බලපෑමට හසු නොවී, තමාට වඩාත්ම ගැළපෙන අධ්‍යාපන විෂය ධාරාව සහ වෘත්තීය මඟ නිවැරදිව තෝරා ගැනීමට අවශ්‍ය තාර්කික බුද්ධිය හා ආත්ම විශ්වාසය ගොඩනැඟීම[cite: 2].
• උසස් අධ්‍යාපන හා පුහුණු අවස්ථා පෙන්වා දීම: පාසල් අධ්‍යාපනයෙන් පසු සම්බන්ධ විය හැකි විශ්වවිද්‍යාල, වෘත්තීය පුහුණු ආයතන (NVQ මට්ටම්), තාක්ෂණික විද්‍යාල සහ පාඨමාලා පිළිබඳ මඟ පෙන්වීම[cite: 2].
• රැකියා වියුක්තිය (Unemployment) අවම කිරීම: පුද්ගල දක්ෂතා සහ රැකියා වෙළෙඳපොළේ ඉල්ලුම අතර පවතින පරතරය (Skills Mismatch) අවම කරමින්, රටට ඵලදායී මානව සම්පතක් බිහිකිරීම[cite: 2].