2.1 උපදේශනය යනු කුමක්ද?

2. ශිෂ්‍ය උපදේශනය

2.1 උපදේශනය යනු කුමක්ද?

2.1.1 උපදේශන සංකල්පය හැඳින්වීම (නිර්වචන ඇසුරින්)

ශිෂ්‍ය උපදේශනය (Student Counseling) යනු ශිෂ්‍යයන් මුහුණ දෙන විවිධ අධ්‍යාපනික, මනෝවිද්‍යාත්මක, සාමාජීය සහ වෘත්තීය ගැටලු හඳුනාගෙන, ඒවාට සාර්ථකව මුහුණ දීමට සහ ඔවුන්ගේ පෞරුෂ වර්ධනය උදෙසා සුදුසුකම් ලත් උපදේශකවරයෙකු විසින් ලබාදෙන ක්‍රමවත් සහ වෘත්තීයමය මඟ පෙන්වීමේ ක්‍රියාවලියකි[cite: 2]. පාසල්, විශ්වවිද්‍යාල හෝ උසස් අධ්‍යාපන ආයතන තුළ ශිෂ්‍යයන්ගේ මානසික සුවතාවය සහ අධ්‍යාපනික ප්‍රගතිය ඉහළ නැංවීම මෙහි ප්‍රධාන අරමුණ වේ[cite: 2].

ශිෂ්‍ය උපදේශනය ප්‍රධාන වශයෙන් ක්ෂේත්‍ර 3ක් ඔස්සේ ක්‍රියාත්මක වේ[cite: 2]:

• අධ්‍යාපනික උපදේශනය (Educational Counseling): ශිෂ්‍යයාගේ අධ්‍යාපන කටයුතු සාර්ථක කර ගැනීමට උපකාරී වන අතර, පාඩම් වැඩ සැලසුම් කිරීම, කාල කළමනාකරණය, විභාග බිය (Exam Anxiety) සහ පීඩනය පාලනය කිරීම මෙන්ම ඉගෙනීමේ අපහසුතා මඟ හරවා ගැනීමට ක්‍රමවේද සැකසීම මෙයට අයත් වේ[cite: 2].
• පුද්ගලික සහ සමාජයීය උපදේශනය (Personal & Social Counseling): ශිෂ්‍යයන්ගේ මානසික සහ චිත්තවේගීය ගැටලු සඳහා සහය වන අතර, පවුලේ ප්‍රශ්න, මිතුරන් අතර ගැටලු, ආත්ම විශ්වාසය වර්ධනය කිරීම, මානසික ආතතිය/විශාදය පාලනය කිරීම මෙන්ම මත්ද්‍රව්‍යවලට හෝ තාක්ෂණයට ඇබ්බැහි වීමෙන් මුදවා ගැනීම සිදු කරයි[cite: 2].
• වෘත්තීය උපදේශනය (Career Counseling): අනාගතය පිළිබඳ නිවැරදි තීරණ ගැනීමට මඟ පෙන්වන අතර, දක්ෂතා සහ රුචිකත්වයන්ට ගැළපෙන විෂය ධාරාවන් තෝරා ගැනීම සහ උසස් අධ්‍යාපන/රැකියා අවස්ථා පිළිබඳව දැනුවත් කරයි[cite: 2].

විවිධ අධ්‍යාපනඥයින් සහ ආයතන විසින් ඉදිරිපත් කර ඇති නිර්වචන[cite: 2]:

• ඇමරිකානු උපදේශන සංගමය (ACA): "විවිධ පුද්ගලයන්, පවුල් සහ කණ්ඩායම්වල මානසික සුවතාවය, අධ්‍යාපනය සහ වෘත්තීය ඉලක්ක සපුරා ගැනීම සඳහා ඔවුන් සවිබල ගන්වන වෘත්තීයමය සබඳතාවයකි[cite: 2]."
• ඇමරිකානු පාසල් උපදේශක සංගමය (ASCA): "ශිෂ්‍ය උපදේශනය යනු සියලුම සිසුන්ගේ අධ්‍යාපනික, වෘත්තීයමය සහ සමාජීය/චිත්තවේගීය වර්ධනය උපරිම මට්ටමකට නංවමින්, ඔවුන්ගේ අධ්‍යයන ජයග්‍රහණ ඉහළ නැංවීම සඳහා සැලසුම් කරන ලද සහයෝගිතා වැඩපිළිවෙළකි[cite: 2]."
• කාල් රොජස් (Carl Rogers): "උපදේශනය යනු සේවාලාභියාට (ශිෂ්‍යයාට) තමා තුළම පවතින ගැටලු වලට සාර්ථකව මුහුණ දීමේ හැකියාව වර්ධනය කරගැනීම සඳහා, ආරක්ෂිත සහ තීරණාත්මක නොවන (Non-judgmental) පරිසරයක් සැපයීමේ ක්‍රියාවලියකි[cite: 2]."
• රූත් ස්ට්‍රැන්ග් (Ruth Strang): "උපදේශනය යනු සෑම ශිෂ්‍යයෙකුටම තමා සතු උපරිම හැකියාවන් සහ දක්ෂතාවයන් හඳුනා ගැනීමටත්, ඒවා තමාගේ මෙන්ම සමාජයේ යහපත උදෙසා උපරිමයෙන් යොදා ගැනීමටත් උපකාර වන ක්‍රියාවලියකි[cite: 2]."

2.1.2 පාසල් උපදේශනය යනු

පාසල් උපදේශනය (School Counseling) යනු පාසල් පද්ධතිය තුළ ඉගෙනුම ලබන සිසුන්ගේ අධ්‍යාපනික, වෘත්තීයමය, පෞද්ගලික සහ සාමාජීය සංවර්ධනය උදෙසා ක්‍රියාත්මක වන සුවිශේෂී මඟ පෙන්වීමේ ක්‍රියාවලියකි[cite: 2]. මෙය සුදුසුකම් ලත් පාසල් උපදේශකවරයෙකු විසින් මෙහෙයවනු ලබන අතර, සිසුන්ට මුහුණ දීමට සිදුවන විවිධ අභියෝග හඳුනාගෙන ඒවාට සාර්ථකව මුහුණ දීමට අවශ්‍ය මානසික ශක්තිය සහ කුසලතා වර්ධනය කිරීම මෙහි මූලික අරමුණ වේ[cite: 2].

පාසල් උපදේශනයක් අවශ්‍ය වීමට ප්‍රධාන හේතු[cite: 2]:

• මානසික ආතතිය, විභාග බිය සහ නව යොවුන් වියේ චිත්තවේගීය වෙනස්කම් කළමනාකරණය කිරීමට[cite: 2].
• අධ්‍යයන ප්‍රගතිය ඉහළ නංවා ගැනීමට සහ නිවැරදි අධ්‍යයන රටාවන් හුරු කරවීමට[cite: 2].
• විනය විරෝධී හැසිරීම්, පාසල් පැන යාම සහ ඩිජිටල් ඇබ්බැහිවීම් වැනි චර්යාත්මක ගැටලු අවම කිරීමට[cite: 2].
• බිඳුණු පවුල් පසුබිම් හෝ අපයෝජන නිසා අසරණ වන දරුවන්ට මානසික සහනය සහ ආරක්ෂාව සැපයීමට[cite: 2].
• ශිෂ්‍යයාගේ සහජ දක්ෂතාවලට ගැළපෙන විෂය ධාරාවන් සහ වෘත්තීන් තෝරා ගැනීමට නිවැරදි මඟ පෙන්වීමක් ලබා දීමට[cite: 2].